(Kijk voor exacte data, openingstijden en aanvullende informatie altijd even op de website van Museum Stad Appingedam!!)
Datum: // <> // Titel: Eten & zo; voeding door de eeuwen heen Lokatie: Museum Stad Appingedam in appingedam, groningen, nederland
Museum Stad Appingedam schenkt dit najaar alle aandacht aan het thema voeding. Het hele museum staat in het kader van dit alledaagse en intrigerende onderwerp: de stijlkamers vertellen hoe men vroeger aan tafel zat, welke tafelmanieren men bezigde en welke voorwerpen men gebruikte om te kunnen koken en eten. In de wisselzaal is ruime aandacht voor het voedsel dat en de dranken die men in deze streken nuttigde en de bereiding en conservering van favoriete en bekende (streek-)gerechten. De tentoonstelling is gecentreerd rond de jaren 1700, 1850 en 2000. Rond ieder jaartal wordt een keur aan gerechten, ingrediënten en smaakmakers getoond, evenals gebruiksvoorwerpen die in verband staan met de bereiding en het genieten van voedsel.
1700 is nog maar 3 eeuwen geleden, maar als wij nu aan een tafel uit 1700 zouden zitten, zouden we raar opkijken. Zo is er bijvoorbeeld geen aardappel te bekennen, en ook paprika?s, tomaten of komkommers zul je tevergeefs zoeken. Voedsel bestond voornamelijk uit verse ingrediënten die pasten bij het seizoen van dat moment en uit goed houdbare producten zoals bonen, granen en gedroogde of gezouten ingrediënten. Specerijen en thee werden door de VOC ingevoerd en waren erg kostbaar. Men dacht dat je van vers fruit ziek zou worden, dus verwerkte men vruchten vaak tot moes, jam of als ingrediënt in andere gerechten. Volksdrank nummer 1 was bier: een drank met een laag alcoholpercentage, zodat het beter houdbaar bleef en minder vatbaar voor bacteriën en bederf.
In 1850 is er al heel wat veranderd. Allereerst was door de intensieve contacten met verre landen en de toenemende industrialisatie een steeds grotere rijkdom aan ingrediënten en specerijen voorhanden. Volksvoedsel nummer 1 is nu de aardappel. Deze zetmeelbom deed het goed bij rijk en arm: de aardappel was goed te verbouwen in deze regio, en de houdbaarheid is prima. Ook ontwikkelde men naast drogen en zouten andere methodes om voedsel langer houdbaar te maken: in de negentiende eeuw experimenteerde men met wecken en in conservenblikken. Naast (licht-) alcoholische dranken zijn koffie en thee immens populair geworden.
Als we anno 2000 aan tafel zitten, proeven we de wereld in een notendop: italiaanse pasta?s, zuid-afrikaanse bobotie, turkse falaffel, chinees-indische gerechten, argentijnse biefstukken enzovoort. De ingrediënten van al die gerechten worden ook exotischer: in de winkel is van alles te krijgen dat vers ingevlogen wordt vanuit alle hoeken van de wereld. Omdat gemak de mens dient heeft de levensmiddelenindustrie zich en masse geworpen op het pakje waarin allerlei onderdelen van een gerecht zitten, zodat de consument alleen nog maar vlees en verse groente dient toe te voegen. De toenemende aandacht voor gezonde en verantwoorde voeding creëert een scala aan verantwoorde producten en suggesties om een gezond dieet te volgen. En hoewel de consument koning is, lijkt die in het enorme aanbod van tegenwoordig juist weer op te zoek te gaan naar streekproducten, verse en seizoensgebonden ingrediënten en pure smaak.
Museum Stad Appingedam schenkt aan al deze aspecten van voeding ruime aandacht door enerzijds de objecten en de sferen te tonen, die eeuwenlang verbonden zijn geweest met eten en voedselbereiding, en door anderzijds aandacht te schenken aan die voeding en de achtergronden daarvan.
