De kunstwereld sinds de vroege jaren 60 tot heden, samengesteld door McBride Fine Art/Antwerpen in de context van de Brusselse Zomer van de Fotografie 2008 telt slechts een fractie van een archief van meer dan 300.000 beelden, gewijd aan de kunstwereld sinds de jaren 60. 500 namen werden uit het archief gelicht; slechts een handvol moeten een beeld geven van de omvang van de verzameling.
Benjamin Katz werd in 1939 in Antwerpen geboren van Duitse en Hongaarse ouders. Zijn vader stierf in Frankrijk in 1941 na deportatie door de Belgische overheid, terwijl hij samen met zijn moeder in Brussel ondergedoken de oorlog overleefde. Katz raakte betrokken in de kunstwereld als kunstenaar en kunsthandelaar (één van de eerste tentoonstellingen in zijn galerij was werk van Marcel Broodthaers) om zich uiteindelijk toe te spitsen op fotografie. Over een periode van 50 jaar creëerde Katz een panoptisch beeld van de kunstwereld en zijn protagonisten, die, zoals benadrukt in de teksten die aan hem werden gewijd, vaak zijn vrienden waren. Hun meest aangrijpende portretten kwamen er dan ook via zijn camera.
Net als Man Ray voor hem, concentreerde Benjamin Katz zich op zijn vrienden kunstenaars en de context van hun leven als kunstenaars in werkruimtes, tentoonstellingen en vele tafelgelegenheden. Je ziet het werk, je ziet de gezichten van een heleboel mensen die je misschien ooit ontmoette, of graag had ontmoet indien je geweten had dat ze bestonden toen de foto?s gemaakt werden. Maar dit is geen archief van een voorbije tijd; Katz fotografeert nog steeds. Zo is Damien Hirst bv. het onderwerpen van recente beelden. Het is hoedanook duidelijk dat Katz zich concentreert op bepaalden individuen, die we doorheen de jaren opnieuw zien verschijnen. Je maakt kennis met de kunstenaars, de verzamelaars, de handelaars, de conservators en curatoren die zich in de kern van de hedendaagse kunstwereld bewegen. Misschien herken je mensen aan het begin van hun loopbaan. Je krijgt zicht op wie de makers en wie de bezielers waren. In het weefsel van het werk dat 50 jaren overspant lijken ze allemaal tijdgenoten: Broodthaers, Byars, Kelly, Trockel, Marden, enz. als kunstenaars of Castelli, Hoet, König, Szeemann als bezielers - om slechts enkelen te vermelden.
Documentatie laat toe de zaken zin te geven na het gebeuren - ook van de kunst zelf, dat menig kunstenaar in de drukte van het moment met alle implicaties ervan niet rustig heeft kunnen contempleren. Je krijgt het gevoel hoe de dingen vooruit gaan op een meedogenloos tempo terwijl je de gebeurtenis ziet ontvouwen. Is het dan zo dat alles in mekaar zit? De feitelijke ervaring ging zeker niet over het samenbinden van alle knopen, zoals we terugblikkend doen. De ervaring was in de stroom van het ogenblik - zelfs niet noodzakelijk in het kunstwerk genoemde materiële overblijfsel. Vaak geeft de foto meer bloot van haar essentie.
Sommige instellingen, zoals het Kunstpalast in Düsseldorf in Duitsland vullen nog steeds hun verzamelingen aan met beelden uit zijn archief, als unieke gegevens. Onze ervaring met de tentoonstelling bij McBride Fine Art in Antwerpen in 2007 liet ons inzien dat een jongere generatie protagonisten van 10 jaar terug niet wisten te identificeren. De meesten herkenden nauwelijks de meest iconische figuren. Dit roept de vraag op of het allemaal wel zo belangrijk is? Onze tijd is er één van proliferatie van het Modernisme - ooit tijdens de eerste jaren van de voorbije eeuw gezaaid. Artistieke ideeën en strategieën zijn nu verspreid in een globaal netwerk. Veel kunstprofessionelen hebben twijfels over de doeltreffendheid en kwaliteit van deze vertaling en van de vroegtijdige interventie door de zogenaamde markt, maar we kunnen veronderstellen dat het fenomeen verder zijn eigen logica zal volgen. (?Shawn McBride)
