Kunstkanaal kunstbus
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
| Den Haag Sculptuur 2007 - De overkant / Down under Kunst van nu uit Australië èn Nederland. De tentoonstelling van Den Haag Sculptuur 2007, DE OVERKANT / DOWN UNDER, concentreert zich in het kader van ruim 400 jaar vriendschappelijke/bilaterale betrekkingen tussen Australië en Nederland op het werk van hedendaagse kunstenaars uit Australië èn Nederland. Bij de selectie van kunstenaars ligt het accent op het thema avontuur en verlangen; kunstenaars die zich bijvoorbeeld laten inspireren door ontdekkingsreizen en volksverhuizingen vroeger en nu en/of gedreven worden door nieuwsgierigheid naar technologische of door wetenschap en science fiction geïnspireerde blauwdrukken voor de toekomst. |
DE OVERKANT
De bijzondere band tussen Australië en Nederland start in maart 1606 wanneer Willem Janszoon ten zuiden van Java met het schip 'De Duyfken' van de Verenigde Oost-Indische Compagnie de kust van het huidige Australische Queensland bereikt. Het werelddeel was voorzover toen bekend terra incognita voor Europeanen, ook al waren ontdekkingsreizigers al eeuwenlang op zoek naar dit reeds in de Oudheid wetenschappelijk onderbouwde en voorspelde zuidelijke continent, Terra Incognita Australis. Deze tot de verbeelding sprekende tegenhanger van het inmiddels al bekende Noordpoolgebied werd niet alleen gezien als een nog te ontdekken missing link, maar ook projecteerde men lustig religieuze, wetenschappelijke en mythische fantasieën op dit Zuidland. Hier was wellicht het aardse paradijs gesitueerd, of het verloren gewaande Atlantis of een ander gedroomd utopisch lust- of helleoord. Na de eerste, zeer korte kennismaking werd een aantal jaren daarna bij een volgende verkenning het nieuwe land door de nuchtere Hollandse handelsgeest Hollandia Nova (Nieuw Holland) gedoopt en aldus vermeld in de maritieme cartografie.
Opdrachten & in situ-werken Den Haag Sculptuur 2007
Den Haag Sculptuur nodigde voor haar Australië-tentoonstelling kunstenaars uit om aan de hand van een speciaal opdrachtthema, MAPPING THE SYSTEM, met een nieuw werk een futuristische laag aan te boren in het hoofdthema van avontuur en verlangen, hun fascinatie voor maatschappelijke en/of technologische systemen vorm te geven of de steeds verder oprekkende ruimte tussen fictie en werkelijkheid te verkennen. Want nu elke plek op de aardbol ontdekt is en in kaart gebracht, is het aan de kunst om nieuw terrein te vinden waar de fantasie wortel kan schieten.
The System was ooit de eufemistische benaming voor de structuur die door Engeland vanaf 1788 werd opgezet om het probleem van overvolle gevangenissen thuis op te lossen in den vreemde door het stichten van een gevangeniskolonie op het dan nog voor Europeanen braak liggende wingewest Australië. The System heeft anno NU meestal een heel andere betekenis, maar verwijst nog wel naar dat verlangen naar geruststellende ordening, bijvoorbeeld het aftasten van het systeem in de maatschappij & city-planning, in de (bio) technologie, in wetenschap en vooral ook in de zich enorm snel ontwikkelende media, in het bijzonder de virtuele wereld. En ook in science fiction worden nieuwe grenzen verkend en parallelle werelden in kaart gebracht of bedacht.
Deelnemende kunstenaars
Brook Andrew, James Angus, Robyn Backen, Harold de Bree, Jon Campbell, Mikala Dwyer, Shaun Gladwell, Richard Goodwin, Fiona Hall, Peter Hennessey, Bill Henson, Danius Kesminas / The Histrionics, Harmen de Hoop, John Kelly, Natasha Johns Messenger, Erik Jutten & Ramon Ottenhof, Ram Katzir, Hans Ligteringen, Robert MacPherson, Tracey Moffatt, Callum Morton, Noel McKenna, Ron Mueck, Patricia Piccinini, Patrick Freddy Puruntatameri & Pius Tipungwuti, Jan van der Ploeg, Lisa Roet, Daniel von Sturmer, Ricky Swallow, Koen Wastijn, Louise Weaver, Guan Wei, Anne Zahalka, Ah Xian.
1 Billboard: Plattegrond/Map Den Haag Sculptuur 2007 & Billboard: Noel McKenna (Australië, 1956) - foto van schilderij Australian Art History, 1933-1978 (uit de schilderijen-reeks Maps of Australia)
Met zijn Maps of Australia te zien in de Kloosterkerk geeft McKenna op een ontwapenende manier het dagelijks leven van de gewone Australiër weer en eigent zich zo op geheel eigen wijze 'zijn' Australië toe.
2 Mikala Dwyer (Australië, 1959) -IOU. 1998 - 2007 (spiegelend folie, hout, lijm)
'Je hebt wat van me te goed' in spiegelende letters om te laten zien dat we allemaal bij elkaar - en bij onszelf - in het krijt staan. Toepasselijke, licht humoristische uitspraak juist op het politiek en diplomatiek geladen Lange Voorhout.
3 Ram Katzir (Tel Aviv, Israel, 1969 - woont en werkt in Amsterdam) - Suitcase in a Bottle, 2007 (perspex, koffer)
Gestrand romantisch verlangen naar 'de overkant', naar andere vergezichten en onbekende oorden. De zucht naar avontuur, ontdekkingsreizen, maar ook de tragiek van noodgedwongen onderweg zijn, op de vlucht. Ram Katzir: 'Homesickness: Suitcase in a Bottle is a project about transition and displacement. The suitcase represents an immigrant, within this context, fIoating and searching for his or her new identity. '
4 Richard Goodwin (Sydney, Australië, 1953) -Imago 2005, Roestvrij staal.
Gevonden auto-, vliegtuig-, en andere machineonderdelen vormt Goodwin om tot een nieuw 'voertuig', een (na)beeld dat de verbeelding in gang wil zetten en in veel van zijn werk aanleiding en uitgangspunt voor zijn performances.
5 Jon Campbell (Northern Ireland, 1961, woont en werkt in Melbourne) - She'lI be Right, 2000 (Acrylverf, hout)
'She '11 be Right' is een typische Australische 'Iaid back' uitdrukking: 'Het komt wel goed', 'No worries '; voor Campbell zijn vastgeroeste standaard cliché-uitdrukkingen in te zetten als eye-opener, een uitnodigend visueel gebaar voor een nieuwe en positieve kijk op de werkelijkheid. .
6 De traditionele Pukamani-poles (grafpalen) uit de AAMU-collectie (Australian Art Museum Utrecht) van de Tiwi Islands-kunstenaars Patrick (Andrew) Freddy Puruntatameri, John Wilson en Pedro Wonaeamirri staan opgesteld in de Artoteek (Denneweg).
7 Ricky Swallow (San Remo, Victoria, Australië, 1974) - Flying onthe ground is wrong, 2006 (Brons) & Model for a Sunken Monument, 1999 (Acryl, verf, hout)
Bij 'Model for a sunken monumen' wordt zowel met tijd, fictie als schaal gemanipuleerd. Het monument stelt het hoofd van Darth Vader uit de Stars Wars film voor. 'Flying on the ground is wrong' is een letterlijk 'stil'leven en een a-typisch onderwerp voor een traditionele sculptuur in brons. Misschien is het dode vogeltje ook een tongue-in-cheeck verwijzing naar de achternaam van de kunstenaar (Swallow = zwaluw)?
8
Patricia Piccinini (Sierra Leone, 1965, woont en werkt in Sydney) - Nest, 2006 (Polyester, glasvezel, acryl)
Bezielde objecten.Vespa-achtige objecten worden getransformeérd in een modeme interpretatie van het aloude Madonna / moeder&kind-thema.
9
Callum Morton (Montreal, Canada, 1965) - Untitled (Billboard), 2007 (Hout en verf)
Speciaal voor Lange Voorhout gemaakt werk, dat'verval' als uitgangspunt heeft voor een andere blik op de omgeving en de houdbaarheid en kwetsbaarheid van (kunst)objecten in de openbare ruimte. De kunstenaar neemt al een voorschot op een mogelijk beladen, gelaagde geschiedenis in the making van het werk.
10
Robert MacPherson (Australië 1937) - Twenty frog poems: distant thunder (a memorial) for O.M., 1987-1989 (Hout, bijenkasten)
Je leest en hoort niet wat je ziet en 'een kikker is geen bij'; Robert MacPherson zet zijn levenslange fascinatie voor het vanzelfsprekende, het banale dat hij op straat vindt en om zich heen ziet, de absurde schijnlogica van de dagelijkse realiteit, maar ook zijn zorg om de kwetsbaarheid van de natuur, om in een simpel-ogend, vrijmakend beeldrijm, dat ruimte schept voor eigen interpretaties en classificaties.
11
Patrick Freddy Puruntatameri (Melville Island, Australië, 1973) & Pius Tipungwuti (Melville Island, Australië, 1954)
maakten in opdracht van Den Haag Sculptuur nieuwe Pukamani poles (ijzerhout), die zij voor de opening op het Lange Voorhout 'Tutuni' beschilderd hebben met natuurlijke pigmenten afkomstig van gedroogde aarde van verschillende delen van hun thuis eiland.
12
Harold de Bree (Nederland, 1966) - Entrance B4, 2007 (Hout, verf, cement)
Entrance B4 suggereert ingang naar het ondergrondse gangenstelsel tussen de oude en nieuwe machtscentra (ambassades, BinnenhoD in het centrum van Den Haag. Dit werk heeft samen met het werk Zilverkamer-installation van Natasha Johns-Messenger in Escher in het Paleis de Den Haag Sculptuur Rabobank Award 2007 voor nieuw werk op de tentoonstelling gekregen.
13 Richard Goodwin (Sydney, Australië, 1953) - Parasite Lange Voorhout, 2007 (Hout, metaal)
Richard Goodwin is als architect & kunstenaar geïnteresseerd in de verbindingen tussen openbare ruimte, kunst en architectuur. Tijdens zijn onderzoek eerder dit jaar naar de 'porosity' (='poreusheid') van de openbare ruimte, met name de gebouwen aan het Lange Voorhout, bedacht hij een parasitaire constructie, een replica van een standaard politiebewakingshuisje, gevoed door een onderdeel van de publieke ruimte, 'de auto', en een verbinding met het poreuze binnenleven door het tonen van verzamelde filmbeelden in de gebouwen aan het Lange Voorhout.
14 Usa Roet (Australië, 1967) - Chimpanzee Finger, 2006 (Brons) I Hoot, 2006 (Brons) I White Ape, 2005 (Glasvezel)
Drie voorbeelden van het werk van Usa Roet, een beeldhouwer die zich onuitputtelijk laat inspireren door het gedrag en de overeenkomsten tussen mensapen en mensen. Confronterende ontmoetingen met onze dierlijke dna-verwanten die onze aanspraak op het unieke menselijke laagje beschaving weten te relativeren.
15 Jan van der Ploeg - Grip, 2007 (8 x 6 m, hout, verf)
Jan van der Ploeg: "Grip' is een thema wat ik al jaren hanteer in mijn werk en in de muurschilderingen in het bijzonder. 'Grip' gaat over plaatsbepaling en oriëntatie, van mijzelf als kunstenaar, maar ook van de toeschouwer, dichtbij en veraf. De vertekening zal zo zijn dat het rechthoekige, diagonaal geplaatste vlak van een afstand als vierkant wordt ervaren. De compositie met de 3 'Grips' past zich als vanzelf aan bij dit perspectief. Interessant vind ik het idee dat mijn werk vanuit de lucht zichtbaar is en eventueel waargenomen kan worden vanuit een satelliet. '
16 Jon Campbell (Northern Ireland, 1961) - YEAH!, 2007 (Banieren)
Tegenovergestelde van het gewone machtsvertoon van vlaggen; banieren zijn liefdevol in elkaar gestikt door huisvrouwenbrigade in Melboume.
17 Peter Hennessey (Sydney, Australië, 1968) - Giant Squid, 2007 (Hout)
Tot voor kort was de reuzeninktvis ( (Architeuthis dux) een mythisch schepsel. Nu ligt hij nauwkeurig op ware grootte nagebouwd op het Lange Voorhout, zich vastklemmend op het droge (weliswaar meters onder de zeespiegel) aan een Haagse Lindeboom. Feit en fictie ineen verstrengeld.
18 Billboard: Plattegrond/Map Den Haag Sculptuur 2007 & Billboard: Harold de Bree - foto-ontwerp (2007) van Helicopter Platform op de Hofvijver
Het niet gerealiseerde ontwerp blijft overeind als een voor-beeld van een nog niet ingelost verlangen.
19 James Angus (Australië, 1970) - Soccer Bali dropped from 35,000 feet, 2006 (Roestvrij staal, 19 x 20 x 20 cm)
Wat doet een aluminium voetbal op het Lange Voorhout? Uit de lucht komen vallen vanuit down under of worden we op het verkeerde been gezet? Misschien vraagt deze verdwaalde bal ons wel waar we zelf staan en hoe dat zo gekomen is.
20 Fiona Hall (Sydney, Australië, 1953) - Force Fie/d (Garden The Hague), 2007 (Planten, bijenkasten, verf)
Force Field is de derde tuin die Fiona Hall dit jaar realiseerde op verschillende plaatsten op de aardbol. Iedere keer weer weet zij haar interesse voor botanica in relatie met politiek van nu en van het verleden te vertalen in een politiek geladen tuininstallatie. Dit keer in de vorm van de landkaart van Australië met planten die wij associëren met typisch 'Hollands', maar in feite een lange weg hebben afgelegd om hier te 'assimileren'. De camouflage patronen op de bijenkast verwijzen naar de gebieden waar de planten oorspronkelijk vandaan komen.
21 Brook Andrew (Sydney, 1970) - Colony (in situ project; caravan, securitylbewaking), 2007
Colony-project van Brook Andrew: prikt speels mythe door van kolonialisme door het om te draaien; met gebruik-making van het wiradjuridesign (o.a. op bewakingscaravan) van de aboriginal-clan van zijn moeder, suggereert hij dat de aboriginals dit keer misschien het Lange Voorhout koloniseren. Of zoals Brook Andrew het zelf zegt: 'We need to de-colonise our own minds. 'Meer van C%ny-project (kostuums) is te zien in Haags Historisch Museum.
22 Erik Jutten & Ramon Ottenhof - Bureau voor Hedendaags Avontuur, 2007
Kunstenaars-project met publieksparticipatie. Van 15 juni t/m 5 augustus 2007 biedt het kunstenaarsproject Bureau voor Hedendaags Avontuur van Erik Jutten & Ramon Ottenhof op iedere vrijdag, zaterdag en zondag in opdracht van Den Haag Sculptuur het publiek de gelegenheid mee te doen aan diverse tijdelijke kunstprojecten op en rondom het tentoonstellingsterrein van Den Haag Sculptuur. Meer informatie over het programma: http://www.bureauvoorhedendaagsavontuur.nl/overzicht en www.denhaagsculptuur.nl
23 Robyn Backen (Australië, 1957) - Whispering Trees, 2007 (Geluid- en licht installatie)
Gefascineerd door communicatieprocessen in een tijd van technologische stroom-versnelling, speelt Robyn Backen met de marges en mogelijkheden van zowel oude en nieuwe codes en communicatiesystemen. Op het Lange Voorhout geeft ze je met een ingenieus geprogrammeerd geluid- en lichtsysteem de illusie dat bomen de kunst verstaan om nagelaten alledaagse berichten, vragen en zinnetjes van eerdere wandelaars te horen en te zien. Wat is echt, wat is onecht, de voorgeprogrammeerde stemmen of de stem in je oor die je losweekt van waar je bent en vervoert naar een virtuele wereld waar je samen met een 'bekende' ander volgens afgesproken gesprekscodes je inlaat in een fictief mobiel avontuur?
24 Billboard: Plattegrond/Map Den Haag Sculptuur 2007 & Billboard: Koen Wastijn - Kangaroos are Airlines
De kangaroe wordt door Qantas, de Australische luchtvaartmaatschappij ingezet als logo. Het dier als commerciële lokvogel. Wastijn speelt met het verwachtingspatroon van de moderne kijk-burger overspoeld door visuele prikkels in de openbare ruimte: is zijn poëtische one-liner reclame of kunst en waar eindigt het een en begint het ander?
John Kelly (Bristol, UK, 1965) - Cow up a Tree, 1998 (Brons)
Een surrealistisch ervaring; een (bronzen) koe in een boom. Een verwijzing van John Kelly naar de Australische kunstenaar William Dobell, die in de tweede wereldoorlog papier-maché koeien maakte die werden gebruikt door het leger als afleidingsmanoeuvres om Japanse piloten te misleiden over de locatie van militaire vluchtstroken. Het werk mijmert verder ook over de gevolgen van overstromingen voor de Dobell-koeien en gewone levensechte koeien. Gedachten die zeker niet on-Nederlands aandoen.
GastIocatie: Artoteek Den Haag
De werken zijn onderdeel van Den Haag Sculptuur (niet te huur en niet te koop)
Pedro Wonaeamiri (1974) Pius Tipungwuti (1954)
Het gebruik van grafpalen is vermoedelijk afkomstig van contact tussen de Tiwi-bewoners en volken uit MakassaI' die per boot kwamen om handel te drijven met de Aborigines. De palen zouden symbool staan voor de reis die de ziel van de dode te wachten staat.
Met dit gebruik als vertrekpunt ontwierpen en maakten Wonaeamirri en Tipungwuti hun eigen grafpalen in het kader van deze tentoonstelling.
Louise Weaver (Melbourne, 1966)
. Grey Forester (grijze kangoeroe)
. Sundowner
Louise Weaver is van huis uit een schilder die door het beschild.eren van objecten en het toepassen van naaiwerk in haar tekeningen, allengs overstapte naar de beeldhouwkunst. Haar objecten zijn zowel verleidelijk als vervreemdend: natuurlijke vormen en dieren die stuk voor stuk bekleed worden met een huid van gehaakte stof. Hoewel de meeste sculpturen van Louise Weaver direct herkenbaar zijn, hebben ze door hun gehaakte huis iets eigenaardigs en worden ze gelijkgeschakeld met haar andere, niet direct thuis te brengen objecten zoals stenen of geometrische vormen, die ook zorgvuldig in haar werk worden verpakt.
Het haakwerk suggereert dat de objecten en dieren zich hebben aangepast aan omstandigheden of invloeden van buitenaf om vervolgens zo als hybride wezens te kunnen voortleven.
In de tentoonstelling zijn twee typisch Australische dieren opgenomen: Grey Forester (2005), een kangoeroe overdekt met handgehaakte grijze lamswol, die cliché Skippy-vertedering oproept en Sundowner (2007) met de semi-wetenschappelijke subtitel Rock Wallaby Petrogale Penicillala. Deze wallaby gaat gekleed in een felrode gehaakte stof met om het middel blauwe, gele en groene banden, die wel iets weg hebben van de kleurstelling van de regenboogtrui bij het wielrennen. Ook hier ligt de menselijke interpretatie weer direct op de loer.