Kunstkanaal kunstbus- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
De groepstentoonstelling Extra-Room stelt een hernieuwde omgang met het begrip 'Gesamtkunstwerk' centraal. In een 'hyperreële' wereld, die gekenmerkt wordt door een voortschrijdende globalisering en mediatisering, dient de term niet alleen als een metafoor voor interdisciplinariteit en het vermengen van verschillende media (mediamixing), maar ook als een instrument waarmee nieuwe tendensen in de hedendaagse kunst kunnen worden onderzocht. Extra-Room gaat over modernisme en haar herformulering. Extra-Room gaat over persoonlijke en publieke ficties. Extra-Room gaat over herinnering. De tentoonstelling brengt op een unieke wijze verrassend nieuw werk samen van kunstenaars uit Amsterdam, Berlijn en New York. Georganiseerd door Arti et Amicitiae De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door het Goethe Institut, Amsterdam Opening vrijdag 31 augustus 2007 van 20:00 tot 22:00 uur Openingstijden dinsdag t/m zondag 13.00-18.00 uur 'Le monde est grand. Des avions le sillonnent en tous sens, en tous temps' Georges Perec, Espèces d'espaces (1974) Als er iets is wat zich de laatste decennia in ons menselijk bewustzijn heeft getransformeerd, dan is het wel ons besef van tijd en plaats. Afstanden zijn minimaal geworden: je belt naar Tokyo, je vliegt in no time naar een verre bestemming, rustig zittend op je bureaustoel in Berlijn, in New Vork bevind je je virtueel in hartje Amsterdam. Reizen lijkt niet meer nodig om een mens-van-de-wereld te zijn, iedereen is kosmopoliet. Observateur, flaneur, philosophe, noem de kunstenaar zoals je wilt. Maar echt modern is hij pas wanneer hij uit het vluchtige en het voorlopige karakter van alledag de eeuwigheid weet te destilleren, schreef Baudelaire in 1859, wanneer hij de herinnering weet te combineren met het voorbijgaande moment. Deze dualiteit kenmerkte destijds het werk van de schilder van het moderne leven. Hoe ziet de kunstenaar 'het moderne' en 'de moderniteit' vandaag de dag? Vragen hieromtrent houden de kunstenaars van Extra-Room al langer bezig. In de nadagen van Documenta 12 te Kassei formuleren zij in Arti et -Amicitiae hun antwoord. Wat is modern in een veranderde en immer voortdurende tegenwoordige tijd? De Brug (2007) van Riccardo Previdi verbeeldt een veelvoud aan interpretaties. Twee panelen van latten zijn schuin tegen een diagonaal gespannen draad geplaatst. De platen zijn poreus en ieder een eigen kleur gekleurd. Het modernistische mondriaanrood en -blauw contrasteren. Tegelijkertijd raken, vanuit een punt bekeken, de bovenkanten elkaar. De transparante zetstukken vormen de wankele kaarten van een kaartenhuis of, verwijzend naar de filmfragmenten die op hun zijden zijn geprojecteerd, de pijlers van een brug. Wandelend in het licht van de projectoren, lopend tussen de panelen door, creëert de bezoeker zijn eigen film, zijn eigen brug, Zijn eigen huis, zijn decor. Cluj is een Roemeense stad; het woord is een naam die je niet kent. Het is een opeenvolging van klanken en vanaf nu de titel van een sculptuur. Jeroen Jacobs vindt of vormt zijn titels zoals zijn werk ontstaat. Het nog vloeibare beton wordt in een mal gegoten en er in een meer of minder vaste staat weer uitgetild. Het materiaal en de vormen die Jacobs gebruikt refereren aan de architectuur en haar fundamenten. Cluj, de sculptuur, het beton waarvan het is gemaakt, zij verdichten de ruimte die voorheen onbenoemd en open bleef. De werken van Amelie von Wulffen zijn collages van overgeschilderde foto's. De film wordt dubbel belicht waardoor een ketting verwordt tot kralen en strepen. De horizon, de schuin aflopende dakrand, zij worden eveneens een streep, het dakraam een zwevend vierkant. Waar het de fotografie was die de eindeloze kopieën mogelijk maakte, herhaalt in het werk van Von Wulffen de schilderkunst de vorm en maakt de foto af. Subtiel maar intens intervenieert Knut Henrik Henriksen in de museale ruimte. Zijn werken zijn een emotionele reactie op de architectuur. In Arti maakt hij een afdruk van de muur met platen styrofoam (Untitled, 2007). Het luchtige materiaal lijkt een kritisch commentaar te behelzen, maar schijn bedriegt. Henriksen laat de platen, een profiel, een pilaster, ongesneden. Hij stut en steunt de ruimte die hij in hoge mate respecteert. Een stralend kunstlicht, de kabels, het tape waarmee de tl-buizen aan de stoel bevestigd zijn, zijn nog zichtbaar. De stoel is een Rietveldstoel, dat lichtende voorbeeld van de moderniteit. William Speakman heeft het werk gedemonteerd en opnieuw in elkaar gezet. In All Beauty is the Making One of Opposites (2007) is de stoel de lamp geworden die aan zijn zijde stond, zijn de zijkanten van het hout beschilderd en een constructief element geworden. Van het meubel of van de sculptuur? Zoals Von Wulffen maakt Jenny Rosemeyer veelvuldig gebruik van fotografie. Haar collages bestaan uit found footage dat ze kopieert en opblaast, reduceert naar zwartwit en bijeenvoegt. Vaag is de herkomst van een beeld zichtbaar, eerder vallen afzonderlijke vormen op, - de krullende haardos van een vrouw, de curve van een leuning - en hun alomtegenwoordigheid die je, bladerend in een tijdschrift, niet eens meer ziet. Lucio Auri laat zich vooral inspireren door het stadse leven, èn zijn absurditeit. Zijn Souvenir 1:5 (2007), een compilatie van gevonden materialen, is een 'run oft of the recipes of modernism', aldus de kunstenaar zelf. Het is een fragiel aandenken aan wat geweest is, tegelijkertijd een absurd, licht ironisch voorstel voor een toekomstig plein. Want wie bouwt een gebouw dat zo schots en scheef is? Respecteer je de voorgestelde verhoudingen, dan wordt een flat wel erg hoog... 18 of 100 Photographs that Changed the World (2007), Lisa Oppenheim laat niet de gebeurtenissen zien die de wereld veranderden, maar de constellatie van sterren die op dat moment aan de hemel stond. Systematisch zijn ze opgehangen, als bepalen zij nu op hun beurt de wereld. Of de tentoonstellingsruimte waarin de bezoeker loopt. In het werk 0106 (2006) van Xander Marro en Mat Brinkman worden de conventies en condities die doorgaans aan film worden toegekend kritisch bekeken. Gevonden en opnieuw geschoten beeldfragmenten, animaties en collages volgen elkaar in een razend tempo op. En creëeren opnieuw de film die het afzonderlijke fragment schaamteloos ondermijnt. En loop je de zaal uit, dan sta je oog in oog met een vergulde ruïne, een 'contradictio in terminis'. Interior #5 van Mischa Rakier huldigt groots wat reeds in verval is geraakt. Van de foto, waarop de wandschildering is gebaseerd, is slechts de essentiële informatie behouden. Vergroot en handmatig aangebracht reconstrueert hij in verf wat noch in werkelijkheid noch in fotografische beelden meer bestaat. Extra-Room raakt de vijf zinnen die Baudelaire al wilde beroeren. Een grote plek is toegekend aan de herinnering in de tentoonstelling: een herinnering die aanzet tot kritisch kijken naar wat zich nu afspeelt, een herinnering als tegenwicht tegen en toevluchtsoord voor de snelheid en grootte van de overrompelende realiteit. Een herinnering als Extra-Room, als fictieve of feitelijke beleefde derde ruimte naast de beide tentoonstellingszalen. Dit maakt Extra-Room tot een synergetische ervaring. Het is wellicht minder de dualiteit van het moderne leven waar Baudelaire op doelde die hier tot uitdrukking komt, meer nog verbeeldt Extra-Room het veelvoud aan wegen dat de moderne mens vandaag de dag bewandelt. Jouw herinnering is de mijne niet, jouw verleden niet dat van mij. Jouw Extra-Room is een intense maar altijd ándere expositie, afhankelijk van de weg die je bewandeld hebt, vóór mij. Ilse van Rijn Augustus 2007 |