'Agitprop' komt van de Russische term agitatsiya propaganda, 'agitatiepropaganda', die door Vladimir I. Lenin werd aangewend als een aspect van de communistische doctrine, waarin agitatie en propaganda gecombineerd werden om politieke overwinningen te behalen.
Met 'agitatie' werd het gebruik van politieke slogans en halve waarheden om de massa op te roepen zijn grieven onder ogen te zien bedoeld, terwijl 'propaganda' werd gedefinieerd als de promotie van historische en wetenschappelijke argumenten om de intelligentsia politiek te beïnvloeden.
Tijdens de burgeroorlog werden bij de partijcomités op de verschillende niveaus van de partijorganisatie speciale Agitprop-afdelingen ingesteld, belast met de verzorging van de revolutionaire agitatie en propaganda. Het kreeg tot taak de bevolking onophoudelijk aan te sporen tot de socialistische opbouw, een geest van nieuw Sovjetpatriottisme (~vaderlandsliefde) aan te kweken, de politiek van partijleiding en regering te populariseren en de idealen van het communisme te verspreiden. Via het Agitprop-apparaat streefde de partij naar de socialistische opvoeding van de volksmassa.
Aanvankelijk was Agitprop een vorm van volkstoneel, die ontstond tijdens het Russischconstructivisme (1917–1925) in de beginjaren van het Russische communisme. Bedoeling was een breed publiek te doordringen van de communistische waarden. Aangezien de overgrote meerderheid van de Russische bevolking analfabeet was, werden de ideeën van de machthebbers omgezet in toneel- en beeldvorm, waarmee een veel breder bereik was gegarandeerd dan met traditioneel-artistieke middelen mogelijk zou zijn geweest.
Voor de eerste verjaardag van de Revolutie werden er door Nathan Altman (1889-1968) futuristische Agitpropgebouwen en monumenten ontworpen voor het Uritskiiplein in St.-Petersburg.
Een jaar later, in 1919, nam Vasilii Ermilov (1884-1968) deel aan verschillende Agitprop-projecten voor posters, treindecoraties en clubinterieurs.
Agitprop moest steun voor de Revolutie werven en haar grandioze projecten, zoals Vladimir Tatlins beroemde constructivistische gebouw Pamiatnik 111 emu Internatsionalu (Monument voor de Derde Internationale) uit 1919-1920 in Petrograd, getuigden van het verlangen naar een nieuwe wereldorde.
Op het 22e congres van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie (1961) werd de term vervangen door 'ideologisch werk'.
Vragen en antwoorden
Niet de informatie gevonden waar u naar zocht? Stel uw vraag aan Kunstbus en wij en/of bezoekers van deze website zullen proberen u verder te helpen!