Er bestaat in het Nederlands een fundamenteel verschil tussen het idee en de idee.
Onder het idee wordt verstaan: een al dan niet, meer of minder, oorspronkelijke gedachte. Het betreft een idee, een specifieke gedachte, die iemand op een gegeven moment, en tevens in een bepaalde context, heeft.
Onder de ideeworden de meer algemene, ook wel: grote, gedachten verstaan, die in feite elk mens betreffen, onafhankelijk van de context, en welke op een bepaalde wijze onaf lijken te zijn (d.w.z. er kan steeds weer iets nieuws over gezegd worden), zoals bijvoorbeeld: liefde, god, vrede, vrijheid. Zie ook: Plato.
Ideeën in de filosofie (Zie ook Ideeënleer en Plato) Ideeën (Grieks: idea of eidos) zijn volgens Plato de eeuwige, onveranderlijke en alleen geestelijk te ervaren oerbeelden van de dingen die zich bevinden in de hogere ideeënwereld. De ideeën staan voor het eigenlijke zijn; zo wordt voor Plato het waarachtig goede door de superieure idee van het goede doorgegeven aan het handelen. De dingen hebben, indien ze de ideeën afbeelden, deel aan de ideeën (methexis).
De Angelsaksische en Fransefilosofie kent ideeën in de gebruikelijke betekenis als voorstellingen van dingen. Voor Kant en het Duitse idealisme zijn de ideeën verstandelijke begrippen, wier onderwerpen niet in de ervaring worden aangetroffen.