De prijs is vernoemd naar de Nipkowschijf, een uitvinding van Paul Nipkow die wel wordt gezien als de uitvinder van de televisie.
De stichting Nipkow is op 4 maart 1975 opgericht. Het initiatief werd genomen nadat het Prins Bernhardfonds in 1960 stopte met de toekenning van een jaarlijkse televisieprijs.
Artikel 2 van de statuten zegt: ,,Het doel van de stichting is het bevorderen van de kwaliteit in radio- en televisieprogramma's door de jaarlijkse uitreiking van de Nipkowschijf en langs andere wegen die het gezelschap van radio- en televisiecritici nodig acht. Al hetgeen het vorenstaand doel kan bevorderen zal mede tot de werkkring van de stichting behoren.''
De Zilveren Nipkowschijf is ouder dan de stichting. De eerste schijf werd in 1961 uitgereikt op initiatief van Hans Keller (de Volkskrant), Henk Schaafsma (NRC) en Han G. Hoekstra (Het Parool). We kunnen dus terecht spreken van de oudste tv-prijs van Nederland.
Wat de taak van de jury betreft is er sinds 1961 niets veranderd. Met dien verstande dat er in de beginjaren twee schijven werden uitgereikt, één voor iemand achter de schermen en één voor een programma of programmamaker. In 1962 werden er zelfs drie Nipkowschijven uitgereikt, want er ging een extra schijf naar Mies Bouwman voor haar aandeel in de tv-marathon Open het Dorp.
De laatste jaren is er, uitzonderingen daargelaten, steeds slechts één schijf toegekend.
Ere Zilveren Nipkowschijf In 1962 is de Ere Zilveren Nipkowschijf voor het eerst uitgereikt. Deze ereschijf is bedoeld voor die mensen die zich buitengewoon voor de televisie hebben ingezet en een indrukwekkende carrière achter de rug hebben. Deze prijs is ingesteld om niet steeds aan dezelfde mensen de Zilveren Nipkow te hoeven uitreiken. Winnaars van de Ere Zilveren Nipkowschijf zijn: 1962 Mies Bouwman 1985 Kees van Kooten en Wim de Bie (zie ook Koot en Bie) (VPRO) 1989 Wim Koole (IKON) 1994 Wim T. Schippers (VPRO) 1997 Martijn Lindenberg (NOS) 1998 Het Klokhuis (NPS) 2004 Theo Reitsma (NOS) 2005 Villa Achterwerk (VPRO) 2007 Sonja Barend (VARA)
Winnaars van de Zilveren Nipkowschijf 1961: Pierre Janssen en Leen Timp (beiden AVRO) 1962: Wim Meuldijk voor Pipo de Clown (VARA) en Lou de Jong (NOS) 1963: Hans Gomperts (AVRO) en Rudi Carrell (VARA) 1964: Kees van Langeraad (NOS) en Brandpunt (actualiteitenrubriek van de KRO) 1966: Erik de Vries de eerste Nederlandse televisieregisseur 1967: Piet Kaart (KRO) 1969: Bob Rooyens (AVRO) 1970: Dimitri Frenkel Frank (VARA) 1971: Koos Postema (VARA) 1972: Henk Mochel voor De milde dood (Euthanasie) (NCRV) 1973: Hans Keller voor Het Gat van Nederland (VPRO) 1974: Kees van Kooten en Wim de Bie (VPRO) 1975: Netty Rosenfeld voor Culemborg...bijvoorbeeld (VPRO) 1976: Jaap Drupsteen (VPRO) 1977: Kees van Kooten en Wim de Bie (VPRO) 1978: IKON (onder andere voor de Geloof, Hoop en Liefdeshow) (IKON) 1979: J.J. de Bom, voorheen De Kindervriend (VARA) 1980: Opname (Werktheater) (VARA) 1981: Marcel van Dam (voorzitter van Achterkant van het gelijk) (VARA) 1982: Kees Boomkens (Vijf jaar later) (KRO) 1983: afdeling culturele programma's NOS-TV (NOS) 1984: afdeling filmzaken VARA-TV (VARA) 1985: Ons Indië voor de Indonesiërs (Jan Bosdriesz) (NOS) 1986: Adriaan van Dis (VPRO) 1987: Levensberichten (Cherry Duyns) (VPRO) 1988: De Laatste Voorziening (VPRO) 1989: Nauwgezet en Wanhopig (Wim Kayzer) (VPRO) 1990: Diogenes (VPRO) en Samuel Falkland Show (Hans Hylkema) (NOS) 1991: Emile Fallaux (o.a. voor zijn videobrieven) (VPRO) 1992: 4 Havo, een klas apart (Schmidt/Doebele) (VPRO) 1993: De Schreeuw van de Leeuw / De Leeuw is los (VARA) 1994: Pleidooi (AVRO) 1995: Ireen van Ditshuyzen voor al haar werk 1996: 30 Minuten (Arjan Ederveen en Pieter Kramer) (VPRO) 1997: Veldpost (VPRO) 1998: Paul Witteman (VARA/NPS) 1999: Oud Geld (AVRO/IDtv) 2000: Een geschenk uit de hemel/De slag om de Brent Spar (VPRO) 2001: Andere Tijden (NPS/VPRO) 2002: Barend en Van Dorp (RTL 4) 2003: Kopspijkers (VARA) 2004: PaPaul (VARA) 2005: Holland Sport en Tegenlicht (beide VPRO) 2006: Koefnoen (AVRO)
De Zilveren Reissmicrofoon De Zilveren Reissmicrofoon is de radio-equivalent van de Zilveren Nipkowschijf. De Zilveren Reissmicrofoon werd voor het eerst in 1966 uitgereikt aan Gerard Hulshof voor het Hilversum 3-programma dat hij voor de KRO samenstelde. Al vrij kort daarna stagneerde de uitreiking van de Zilveren Reissmicrofoon. Het is niet meer te achterhalen waaraan dat lag, maar van 1978 af wordt de prijs jaarlijks uitgereikt.
Ere-Zilveren Reissmicrofoon: 1984 Gabri de Wagt VARA 1995 Ischa Meijer - postuum VPRO 1998 Het Metropole Orkest 2004 Henk van Hoorn (NOS)
Zilveren Reissmicrofoon: 1966 Gerard Hulshof KRO 1967 Tom Pauka VARA 1975 VPRO-radio VPRO 1976 Babel KRO 1977 wegens 'gebrek aan kwaliteit' niet uitgereikt 1978 Tonny van Verre VARA 1979 Z.I. VARA 1980 Tussen start en finish (Spaan/Vermeegen) VARA 1981 Karel van de Graaf AVRO 1982 Radioweekblad VARA 1983 Burny Bos AVRO 1984 De stand van zaken VARA 1985 Door de nacht klinkt een lied (Jacques Klöters) VARA 1986 Ivo de Wijs VARA 1987 Boeken VPRO 1988 literaire hoorspelen Tros TROS 1989 Standplaats VPRO 1990 Het Spoor Terug VPRO 1991 Peter Flik (voor alles) VPRO 1992 Een leven lang (Corinne Hemink) NOS 1993 De Ramp (hoorspel Rudie van Meurs en Kees Vlaanderen) HOS 1994 Andermans Veren AVRO 1995 Jan Paul de Bondt (Een angstig verlangen) KRO/HOS 1996 Vincent van Merwijk (Europa en de grenzen van de vrijheid) RVU 1997 O.V.T. VPRO 1998 Supplement NPS/VPRO 1999 Frits Spits, KRO 2000 Rob Stenders 2001 Het Theater van het Sentiment, KRO 2002 Spijkers met koppen, VARA 2003 Kunststof -NPS 2004 Rob Muntz: De Inburger King (RVU)
Eervolle vermeldingen radio: 1975 Babel KRO 1981 De Rode Draad (onder professoren) VARA 1989 De Franse Revolutie HOS 1992 Van de Nachtegaal en de kakkerlak HOS 2001 Tim Overdiek - NOS 2002 Sjifra Herschberg - NOS
De Zilveren Prichettprijs In 2003 komt de Stichting Nipkow met een nieuwe prijs: de Zilveren Prichettprijs voor de beste omroepgerelateerde multimediale prestatie. Sinds de oprichting in 1961 was het voor de critici 42 jaar lang genoeg geweest om de makers van radio- en tv-programma's te prijzen. Maar toen werd het hoog tijd daar een derde, multimediale categorie aan toe te voegen. Steeds vaker stond een programma immers niet meer op zichzelf. Het is onderdeel van een project waartoe ook diverse internetmogelijkheden, mobiele toepassingen en andere mediauitingen worden benut. De prijs is genoemd naar de Amerikaanse innovator Harry Prichett, die in 1951 per ongeluk de eerste interactieve tv-show uitvond.