Amstel Gallery
Amstel Gallery Features established and emerging artists.

Kunsthandel Marcel Gieling
schilderijen, grafiek, sculpturen en toegepaste kunst vanaf 1900 tot heden.

B&B Tytsjerk/Kunstbus
Bed & Breakfast in Friesland

kunstkanaal









Rembrandts leerlingen

Hoeveel leerlingen Rembrandt precies heeft gehad, is niet bekend. Maar het moeten er meer dan veertig zijn geweest. Aan de ene kant kwamen zij af op de snel groeiende roem van de meester, aan de andere kant droegen zij zelf bij aan de verbreiding van Rembrandts naam.

Al in Leiden had Rembrandt enkele leerlingen. In Amsterdam nam het aantal sterk toe, vooral tussen 1640 en 1650. Aanvankelijk, toen hij net in Amsterdam was, gaf Rembrandt les in het huis van de kunsthandelaar Hendrick van Uylenburgh aan de Breestraat. Later, toen hij het pand ernaast (het huidige museum Rembrandthuis) had gekocht, werden de lessen daar gegeven. De leerlingen hadden een eigen werkplek in de zogenoemde 'Cleyne Schildercaemer', waar plaats was voor ongeveer vijf leerlingen tegelijk.

In Rembrandts atelier liepen drie soorten leerlingen rond. Ten eerste waren er de leerlingen van tussen 12 en 14 jaar oud, die zelfstandig schilder wilden worden. Als zo'n leerling bij Rembrandt kwam, dan had hij meestal al een leerperiode bij een andere meester achter de rug. Ten tweede waren er de assistenten, die na hun opleiding bij Rembrandt in het atelier bleven en hielpen bij de instructie (zoals Ferdinand Bol en Samuel van Hoogstraeten). Tenslotte waren er ook 'amateurs', die teken- en schilderlessen volgden als onderdeel van een goede opvoeding en niet hoefden te leven van hun schilderkunst (bijvoorbeeld Leendert van Beyeren en Karel van der Pluym).

Elke leerling gebruikte later dat wat hij bij Rembrandt had geleerd op verschillende manier. Rembrandts eerste leerling Gerrit (Gerard) Dou ontwikkelde een uiterst precieze manier van schilderen, terwijl Aert de Gelder Rembrandts expressieve verfbehandeling steeds trouw bleef. Rembrandt ontving van elke leerling ongeveer 100 gulden lesgeld per jaar.

Voordat leerlingen naar levend model mochten werken, moesten zij tekeningen, prenten en schilderijen natekenen en naschilderen. Ook zijn eigen schilderijen liet Rembrandt kopiëren. Pas in een laat stadium mochten leerlingen zelf schilderijen maken (ontwerpen en schilderen), die soms door de meester werden gecorrigeerd. Zowel de kopieën naar Rembrandt als ook de door leerlingen zelf opgezette werken werden door Rembrandt verhandeld.

Rembrandts expressieve en gewaagde composities trokken mensen aan vanuit alle hoeken van het land, zelfs vanuit het buitenland.

Lijst met namen van (mogelijke) leerlingen van Rembrandt:
kunstenaarleefde van totleertijd bij Rembrandt
Gerard Dou1613-16751628-1632
Isaac de Jouderville1613-16451629-1632
Jacob de Wet (?)ca 1610-16711631-1632
Willem de Poorter (?)1608- na 1648 1631-1632
Govaert Flinck1615-16601633-1637
Cornelis Brouwer? –1681ca 1634
Gerbrand van den Eeckhout1621-16741635-1641
Leendert van Beyeren1620-16481636-1642
Ferdinand Bol1616-16801636-1643
Jan Victorsca 1619-16761636-1640
Jacob van Dorsten1627-16741640-1645
Samuel van Hoogstraeten1627-16781640-1646
Abraham Furnerius1628-16541640-1646
Reynier van Gherwen (?)? –16621640-1646
Lambert Doomer (?)1622- na 17001640-1642
Carel Fabritius1622-16541640-1644
Bernhard Keil1624-16871641-1644
Christoph Paudissca 1625-1672 1642-1644
Johann Ulrich Mayr1630-17041642-1649
Barent Fabritius 1624-16731643-1646
Karel van der Pluym1625-16721643-1646
Dirck Santvoort (?) 1610-16801647-1648
Nicolaes Maes1634-16931647-1651
Hendrick Heerschop (?)1627-16721649-1650
Constantijn van Renesse1626-16801649-1653
Willem Drostca 1630-16871650-1654
Johannes Raven de Jongeca 1637-16621650-1651
Abraham van Dijckca 1635-16721650-1651
Pieter de With (?) werkz.1650-16601650-1651
Heyman Dullaert1636-16841652-1656
Johannes van Glabbeeckca 1634-16871652-1656
Jacobus Levecq1634-16751652-1656
Titus van Rijn1641-16681654-1657
Johannes Leupenius (?)1643-16931660-1661
Aert de Gelder1645-17271661-1668
Godfried Kneller (?)1648-17231668-1669


RKD noemt als leerlingen van Rembrandt nog: J. Backer, Anthonie van Borssom, Gerrit Willemsz. Horst, Heinrich Jansen, Philips Koninck, Jürgen Ovens, Christoph Paudiss, Jacques des Rousseaux, Adriaen Verdoel, Jan Victors, Jan Gillisz. van Vliet, Franz Wulfhagen... Ook niet-leerlingen als J. Koninck stonden onder zijn invloed.

De volgende leerlingen of navolgers hebben in zijn stijl geëtst: J. van Vliet, G. Dou, F. Bol, G. van den Eeckhout, S. van Hoogstraten, W. Drost, C. à Renesse, Ph. Koninck en P. de With.

Er is menig verhit debat gevoerd tussen kenners van Rembrandt over de authenticiteit van veel schilderijen die lange tijd aan hem toegeschreven waren: werden ze door Rembrandt zelf gemaakt, door een van zijn leerlingen, of deels door beide?

Onderzoekingen hebben in de 20ste eeuw een zuivering van het oeuvre, wat schilderijen en tekeningen betreft, op gang gebracht. Zo werd de catalogus van A. Bredius door Gerson in 1969 met ruim tweehonderd nummers besnoeid; zowel het geschilderd als het tekeningenoeuvre (samengesteld door Benesch in 1954–1957) wordt opnieuw kritisch bezien. In de jaren tachtig werden de aan Rembrandt toegeschreven schilderijen, met name de vroege werken, door een team van kunsthistorici systematisch onderzocht, waarbij de technische aspecten een belangrijke rol spelen (A corpus of Rembrandt paintings, onder leiding van J. Bruyn, 3 dln.,1989). Het onderzoek van de etsen, waarvan de authenticiteit tamelijk goed vaststaat, richt zich vooral op de papiersoorten en op een verder onderscheid van staten.
Veel schilderijen worden tegenwoordig dankzij het Rembrandt Research Project niet langer aan Rembrandt toegeschreven en gezien als het werk van een van Rembrandts leerlingen.

Bronnen:
www.rembrandthuis.nl
RKD Artists





privacybeleid