1980 Museum Fodor 1984Stedelijk Museum, Amsterdam 1985 De Beyerd, Breda 1994-1999 Galerie Nouvelles Images, Den Haag 1996 Museum Boijmans-van Beuningen 2000 KunstRAI, Lumen Travo
2001 Galerie Lumen Travo: Transformations
2003 GEBEURTENISSEN Galerie Lumen Travo www.lumentravo.nl Al bijna twintig jaar komen in het werk van Veron Urdarianu (Boekarest 1951) architectonische vormen voor. Zijn belangstelling hiervoor ontstond echter niet vanuit het driedimensionale werk dat hij maakte - de kunstenaar is zijn artistieke carrière als beeldhouwer begonnen - maar vanuit het tekenen, vanuit de bijna kinderlijke verbazing hoe eenvoudig het is om op het platte vlak ruimtelijkheid te suggereren, alleen al door bijvoorbeeld met twee vlakken te schuiven.
Urdarianu laat de architectonische vormen echter nooit als statische objecten zien. Zelfs wanneer hij deze op doek schildert lijken de gebouwen eerder in de ruimte te zweven, te bewegen, dan dat ze als objecten in de vaste grond lijken te zijn verankerd. Dat we naast bouwwerken ook caravans en carrousels afgebeeld zien, is dan ook niet verwonderlijk. Vooral in zijn driedimensionale bouwmodellen zien we dat het bij Urdarianu juist om veranderbaarheid, om transformatie en beweging gaat. Droom van de architect bijvoorbeeld is een bouwwerk dat door uitklapbare delen en uitschuifbare wanden 30% in oppervlakte kan worden vergroot. De vorm verandert van gesloten en compact naar open en naar alle kanten zich uitstrekkend. Dit laat tevens een ander belangrijk aspect van het werk zien: het spelelement. We zien het terug in de kleine bouwmodellen omringd door speelgoedautootjes en ansichtkaarten van landschappen en echte bouwwerken, alsof een kind hier bezig is geweest al spelend een eigen wereld te creëren, enerzijds een wereld waarin die van de volwassenen lijkt te zijn geïmiteerd, anderzijds zijn de architectonische vormen zo anders dan de werkelijke, dat duidelijk een fantasierijkere wereld dan de echte opgeroepen wordt. De autootjes maken echter ook de schaal van de gebouwen duidelijk zichtbaar. Sommige bouwwerken kunnen op zijn kop worden gezet waardoor een geheel ander type gebouw tot stand komt. Juist deze veranderlijkheid biedt een alternatief, hoe idealistisch ook, voor de onveranderbare menselijke leefomgeving, een alternatief dat feitelijk veel meer bij de menselijke aard past, bij zijn behoefte om zijn directe omgeving aan zijn veranderende behoeften snel te kunnen aanpassen. Veelzeggend is de wijze waarop zowel de schilderijen als de driedimensionale structuren zijn gemaakt: op het eerste gezicht op de houtje-touwtje-wijze van de bricollage bij de bouwmodellen, en losse collage-techniek en een onconventioneel verfgebruik bij de schilderijen. Urdarianu past allerlei verfsoorten in een werk toe, of mengt naar hartenlust - maar steeds gebaseerd op grondig onderzoek - verschillende verftypen door elkaar, naar gelang het beoogde effect. De kleuren zijn steeds ingetogen. Wie ze goed bestudeert zal echter grote verschillen waarnemen. Het ene werk ziet er schraal uit, een ander is zeer geraffineerd van kleurstelling. Dan laat zich ook de rijkdom van kleur, materiaalgebruik, werkwijze en vormen pas goed openbaren. Een schilderij van een zich schoonlikkende kat bijvoorbeeld, is geheel opgezet in de zachtroze kleur van de kale huid van een kat. Het is een monochroom werk waaruit met enige moeite de contouren van een kat te zienn is.
De tentoonstelling is niet zomaar een losse opstelling van sculpturen en schilderijen. De schilderijen zijn zo opgehangen dat ze als het ware het uitzicht vormen vanuit de ramen van de architectonische modellen, als gebeurtenissen die plaatsvinden wanneer de denkbeeldige bewoner uit deze merkwaardige bouwwerken uit het raam naar buiten zou kijken.
Gebeurtenissen maakt duidelijk zichtbaar dat in Urdarianu's werk de grenzen tussen architectuur, sculptuur en schilderkunst volledig zijn weggevallen. Ook hierin vinden we in feite de basisidee van transformatie tot uitdrukking gebracht.
Gemeentemuseum Den Haag Van 16-10 t/m 20-2-2005 Veron Urdarianu: Huis voor de geest In het werk van Veron Urdarianu lijken de grenzen tussen architectuur, sculptuur en schilderkunst volledig te zijn weggevallen. In de Projectenzaal laat de kunstenaar zien hoe zijn schaalmodellen van villa's de basis hebben gevormd voor zijn nieuwste schilderijen. Zijn driedimensionaal werk en zijn schilderijen communiceren zo goed met elkaar dat ze moeiteloos in elkaar overgaan.
De architectonische sculpturen van Veron Urdarianu vallen op door hun speelse karakter en multifunctionele mogelijkheden. Het zijn zogenaamde 'actieve huizen' waaruit blijkt dat verandering, beweging en transformatie belangrijke elementen zijn in Urdarianu's werk. In het Gemeentemuseum toont Urdarianu zowel architectonische sculpturen als schilderijen. Centraal staat het bouwsel Museum voor een kunstenaar/Droom van een architect dat met zijn uitschuifbare en uitklapbare delen dertig procent groter kan worden gemaakt. Ingeklapt is het gesloten en in zich zelf gekeerd. Uitgeklapt is het open en licht. De bewoner kan naar gelang zijn stemming het huis veranderen. Met deze bouwsels schaart Urdarianu zich in de rij van kunstenaars die eveneens utopische bouwsels hebben gemaakt als Constant, Thomas Schütte en Jan van de Pavert. Maar bij Urdarianu houdt die wereld niet op bij de beelden. Ze loopt moeiteloos over in de schilderijen die in dezelfde ruimte worden getoond. www.gemeentemuseum.nl