De bildungsroman (m.) (ook erziehungsroman) Een bildungsroman is een psychologische roman waarin de opvoeding en karakterontwikkeling van de hoofdpersoon centraal staat. Een bildungsroman handelt over de emotionele, morele en intellectuele vorming van het (meestal) jonge hoofdpersonage tot zijn volwassenheid. Een beroemd voorbeeld is Goethe's Wilhelm Meisters Lehrjahre (1795-1796). Ook Dickens' David Copperfield (1849-1850) wordt als voorbeeld genoemd. In Nederland kan De kleine Johannes (1887) van F. van Eeden als voorbeeld gelden, evenals André Terval (1930) van R. Brulez.
In de erziehungsroman ligt de nadruk op de held. In de bildungsroman ligt de nadruk op de vormende invloed van de omgeving van de held.
Het verschil tussen de Bildungsroman en de ontwikkelingsroman is niet altijd precies aan te geven; sommigen maken dan ook geen verschil. Niettemin wordt de nadruk bij de Bildungsroman doorgaans gelegd op het opvoedingselement als kenmerk. In feite vertoont de Bildungsroman didactische trekken die gebaseerd zijn op de opvoedingsidealen zoals die bijv. in de Verlichting werden geformuleerd.
Ontwikkelingsroman In de ontwikkelingsroman staat het proces van geestelijke en lichamelijke groei van de hoofdpersoon tot zijn volwassenheid centraal. Een goed voorbeeld van een ontwikkelingsroman is James Joyce's A portrait of the artist as a young man (1916). Nederlandse voorbeelden zijn Multatuli's Woutertje Pieterse (1870-1875) en S. Vestdijks Anton Wachter-romans.
Künstlerroman In de Künstlerroman wordt de ontwikkeling van een artistieke persoonlijkheid beschreven.
Bron: LIT: Best; Gorp; MEW; Wilpert. [G.J. van Bork]
Vragen en antwoorden
Niet de informatie gevonden waar u naar zocht? Stel uw vraag aan Kunstbus en wij en/of bezoekers van deze website zullen proberen u verder te helpen!