In 1955, bij het vijfenzeventigjarig bestaan van de KoninklijkeNederlandse Uitgeversbond, werd de Gouden Ganzenveer voor het eerst toegekend. Met de prijs wilden uitgevers – zo mogelijk jaarlijks – een persoon of instituut lauweren vanwege zijn of haar grote betekenis voor het geschreven woord in Nederland.
Het bestuur van de stichting heeft de selectie van de kandidaten en de besluitvorming over de laureaat in handen gegeven van Academie De Gouden Ganzenveer. De Academieleden zijn afkomstig uit de wereld van cultuur, politiek, wetenschap en bedrijfsleven. Ieder van hen heeft blijkt gegeven van grote betrokkenheid bij de Nederlandse cultuur; zij zijn op persoonlijke titel gevraagd.
De prijs bestaat uit een ganzenveer van goud en een jaar buitengewoon lidmaatschap van de Academie. In de loop van het jaar verschijnt een speciale uitgave die de verdiensten van de laureaat boekstaaft.
De eerste laureaat was de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.
Na het samengaan van de Koninklijke Nederlandse Uitgeversbond, de Nederlandse Organisatie van Tijdschrift-Uitgevers en de Vereniging De Nederlandse Dagbladpers in het nieuwe Nederlandse Uitgeversverbond (NUV), werd de culturele prijs ondergebracht in een aparte stichting.
Laureaten 1955 Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen 1957 Prof. dr. A.J. Barnouw, historicus 1960 Prof. dr. J.H. Oort, sterrenkundige 1965 Prof. dr. A.M. Hammacher, kunsthistoricus 1980 Prof. dr. H. de la Fontaine Verweij, bibliothecaris en publicist 1983 Prof. dr. B.C.J. Lievegoed, psychotherapeut, sociaal-pedagoog en publicist 1984 Prof. dr. H. Freudenthal, wiskundige 1985 Prof. dr. J. Tinbergen, econoom 1986 Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten 1987 Armando, schilder en schrijver 1988 Dr. L. de Jong, historicus 1989 Prof. dr. mag. E.C.F.A. Schillebeeckx, theoloog 1990 Prof. dr. L. Reijnders, milieukundige 1991 Cultureel Supplement NRC Handelsblad 1992 Dr. A. Lehning, natuurkundige 1993 Pierre H. en Simone Dubois, schrijversechtpaar 1996 H.J.A. Hofland, journalist 1999 Letterkundig Museum