Met orwelliaans wordt bedoeld dat ergens een situatie is ontstaan waar de leidinggevenden gebruikmaken van zaken als propaganda, foutieve informatie, het ontkennen van de waarheid en het veranderen van de geschiedenis.
Levensloop De Britse schrijver George Orwell werd 25 juni 1903 in de Britse kolonie India geboren als Eric Blair. Zijn vader verbleef als koloniaal politie-agent vaak in het buitenland. Eric werd naar een snobistische basisschool gestuurd en ging daarna naar Eton, de school van het establishment. Hij had een bloedhekel aan het autoritaire schoolsysteem en voerde weinig uit.
Orwell vertrok in 1922 naar Birma. Daar diende hij tot 1927 als officier bij de Indian Interior Police. Hij nam ontslag als protest tegen de koloniale politiek die Engeland predikte. De jaren in Birma (Burmese Days) gaat over deze periode.
Na een kort zwerversleven in Zuid-Engeland en Frankrijk, waar hij in Parijs als bordenwasser werkt, was hij leraar en boekhandelaar. Hij zonderde zich daarna af in de achterbuurten van Engelands beruchtste industriesteden. Daar beschreef hij de ellende van de arbeidersklasse. Om zijn familie niet in verlegenheid te brengen, koos hij het pseudoniem George Orwell voor Down And Out In Paris And London (Aan de grond in Parijs en Londen) dat in 1933 verscheen. Met dit boek en The Road To Wigan Pier kan hij beschouwd worden als één van de grondleggers van de participerende journalistiek.
In 1937 trad hij toe tot de Republikeinse Garde tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Hij vocht mee tegen Franco, maar raakte al snel teleurgesteld in zijn 'communistische' medestrijders.
Na zijn deelname aan de Spaanse Burgeroorlog (1937) werd hij zelfstandig schrijver en journalist met o.a. bijdragen voor de BBC.
Tijdens de Spaanse Burgeroorlog vocht George Orwell aan republikeinse zijde. Hij beëindigde het lidmaatschap van de communistische partij toen het hem duidelijk was waar het Stalinisme toe leidde. Hierna ontpopte Orwell zich tot een groot tegenstander van het communisme.
Zijn verslag van zijn belevenissen in Homage to Catalonia (1938) (Saluut aan Catalonië) is een verplicht boek voor degenen die willen weten waar de schrijver van Animal Farm en 1984 zijn inspiratie vandaan haalde. Het is bovendien een zeldzaam leesbaar boek over de burgeroorlog.
Orwell greep de oorlog tegen Hitler aan om een satire te schrijven over de communistische bondgenoten, waarin Stalin en zijn trawanten als varkens werden afgeschilderd. Gezien het politieke klimaat, de Sovjet Unie was een bondgenoot, wilden uitgevers hun vingers niet branden aan Animal Farm. 'De bereidheid om Rusland te kritiseren is een test voor de intellectuele eerlijkheid', verdedigde Orwell zichzelf in 1944. Uiteindelijk verscheen het boek dat hem wereldberoemd maakte in 1945.
Zijn boek Animal farm uit 1945 is een satire, waarin de schrijver zijn weerzin tegen het communisme toonde.
Animal Farm 'Alle dieren zijn gelijk, maar sommige dieren zijn meer gelijk dan andere' Animal Farm is een parabel over het Russischecommunisme.
1984 Hoewel George Orwell ook in zijn vroegere werk waarschuwde voor overdreven overheidsbemoeienis en beperkingen van persoonlijke vrijheden, droeg hij zijn laatste roman geheel aan dit onderwerp op. Het boek 1984 schenkt ons een blik in het dagelijkse leven van een totalitaire staat. Alle persoonlijke vrijheden zijn afgeschaft. Big Brother handhaaft met haat en terreur de wet in 1984.
De politieke inhoud van zijn romans, essays en artikelen waren nogal omstreden. Tijdens zijn leven maakte hij als anticommunist en eigenzinnige socialist veel vijanden ter linkerzijde van het politieke spectrum. Zijn kritische houding ten opzichte van de Sovjet-Unie en intellectuele aanhangers daarvan in het Westen (fellow travellers) werden hem niet in dank afgenomen. Na Orwell's dood in 1950 werden zijn boeken Animal Farm (1945) en 1984 (1949) gebruikt om anticommunistische propaganda te maken. Ze werden wapens in de Koude Oorlog.
Honderd jaar na zijn geboorte wordt Orwell door de een net zo Engels genoemd als lauw bier en door de ander juist een internationalist die drie talen sprak. Hij nam het op voor minderheden, maar had joodse antipathieën. Er wordt beweerd dat Orwell een lijst met vermeende KGB-agenten aan de Britse inlichtingendiensten had doorgespeeld en er liggen bewijzen op tafel dat Orwell de namen van de acteursCharlie Chaplin en Michael Redgrave, de schrijver J.B. Priestley en 35 andere journalisten en kunstenaars als mogelijke communistische agitators doorspeelde aan de opsporingsinstanties. Orwells reputatie als het 'geweten van de natie' mag deuken hebben opgelopen, het doet aan zijn naam als meest invloedrijke politieke schrijver uit de twintigste eeuw in Engeland weinig af. ( OrwellVolkskrant260603-1 )
Verdere werken: Down and Out in Paris and London (reisverslag, 1933), Burmese Days (roman, 1934), The Road to Wigan Pier (roman, 1937), Hommage to Catalonia (verslag over de Spaanse burgeroorlog, 1938).
