Ook anderstalige literatuur, door Nederlanders geschreven, wordt wel onder de categorie gerekend: een voorbeeld is Erasmus' Lof der zotheid, dat in het Latijn werd gesteld.
Onder Nederlandse literatuur wordt vaak verstaan: de literatuur van Nederlandse en Vlaamse bodem.
Nederlands werd of wordt geschreven in het voormalige Nederlands-Indië, in Suriname, op de Nederlandse Antillen. Voor alle in het Nederlands gestelde literaturen tezamen wordt vaak de verzamelnaam Nederlandstalige literatuur gebruikt.
Nederlandse literatuur
Zie Nederlandse Middeleeuwse literatuur voor Nederlandse literatuur in de Middeleeuwen. De Nederlandse Middeleeuwse literatuur eindigt wanneer de boekdrukkunst haar doorbraak beleeft. de Middeleeuwen moesten het hebben van gesproken en (dure) handgeschreven literatuur, en aangezien alleen de adel (soms), de geestelijkheid (meestal) en de meer gegoede burgers (in toenemende mate) konden lezen, nam die gesproken literatuur een grote plaats in.
het Nibelungenlied het Angelsaksische heldenepos Beowulf
OudNederlands (teksten van voor het jaar 1000)
MiddelNederlands (teksten tussen 1170 en 1450) ---- Diets (Volkstaal - een verzamelnaam van allerlei dialecten in Nederland) ------------ Egidiuslied van Jean Moritoen ------------ Jean Moritoen
Ridderromans (vanaf 1100) ------ voorhoofse romans ------ Frankische of Karelromans -------------------- het Roelantslied -------------------- Renout van Montalbaen -------------------- Karel ende Elegast ------ hoofse romans ------------ Arthurromans ------------------------ Walewein ------------ oosterse romans ------------------------ Floris ende Blanchefloer ------------ klassieke romans ------------------------ Hendrik van Veldeke -------------------------------- Eneïde
---- De Abele spelen (ontstaan omstreeks 1350) -------- Hulthemse handschrift ---------------- Esmoreit ---------------- Gloriant ---------------- Lanseloet van Denemerken ---------------- Van den winter ende van den somer ---------------- Beatrijs (geestelijk verhaal (epiek))
---- sotternieën -------- Lippijn -------- De buskenblaser
---- Fabels (korte dierenverhalen met een duidelijke moraal) ------------ Esopet (dertiende eeuw)
---- Dierenverhalen ------------ Li Plaid ------------ Vanden Vos Reijnaerde (rond1200)
Jacobus Bellamy 1757 - 1786 S.J. van den Bergh Willem Bilderdijk 1756 - 1831 Isaac da Costa 1798 - 1860 P.A. de Genestet J.P. Hasebroek J.F. Helmers 1767 - 1813 Rhijnvis Feith 1753 - 1824 -------------------- Julia C.E. van Koetsveld A.C.W. Staring 1767 - 1840 -------------------- Marco H. Tollens
---- De historische roman, verhalen en gedichten ---------- Sir Walter Scott -------------------- Ivanhoe ---------- Jacob van Lennep (1802-1868) -------------------- Ferdinand Huyck -------------------- De Pleegzoon ---------- J.F. Oltmans (1806-1854) -------------------- De Schaapherder -------------------- Het slot Loevestein ---------- Louise Geertruida Bosboom-Toussaint (1812-1886) -------------------- Het huis Lauernesse -------------------- Majoor Frans
Multatuli (Eduard Douwes Dekker) (1820 - 1887) Max Havelaar of de koffieveilingen der Nederlandse Handelmaatschappij. -------------------- Woutertje Pieterse
-------------------- De Gids ----------------------------literair tijdschtift opgericht in 1837 Robidé van der Aa R.C. Bakhuizen van den Brink 1810 - 1865 G. de Clercq Conrad Busken Huet 1826 - 1886 E.J. Potgieter 1808 - 1875 H.J. Schimmel
-------------------- Het naturalisme ---------------------------------------------------------- - Internationaal - Cyriel Buysse Alphonse Daudet Gerhart Hauptmann -------------------- Die Weber Ibsen -------------------- Spoken Guy de Maupassant Émile Zola (1840-1902) -------------------- Les Rougon-Macquart
- Nationaal - A. Aletrino Ina Boudier-Bakker -------------------- De klop op de deur -------------------- Het Spiegeltje -------------------- De straat Frans Coenen 1866 - 1936 -------------------- Zondagsrust 1902 Lodewijk Van Deyssel 1864 - 1952 -------------------- Een Liefde 1887 Aug.P. van Groeningen Herman Heijermans -------------------- Falklandjes Frans Netscher 1864 - 1923 -------------------- Studies naar het naakt model (1886) -------------------- Uit de snijkamer (1904). J. van Oudshoorn Ary Prins Herman Robbers Stijn Streuvels (Frank Lateur) -------------------- De oogst -------- Marcellus Emants (1848-1923) -------------------- Een nagelaten bekentenis (1894). -------- Louis Couperus (1863-1923) -------- Eline Vere (1889). -------------------- De Binocle -------------------- De stille kracht (1900) -------------------- De boeken der kleine zielen (1901-1903) -------------------- Van oude mensen, de dingen die voorbij gaan (1906)
----------------- Impressionisme -------------------------------------------------------------- - Internationaal - ----- John Keats (1795-1821) ----- Percy Shelley (1792-1822) ----------------- Defence of Poetry ----- Jacques Perk (1859-1881)
- Nationaal - ----------------- De Tachtigers (ca. 1880) OF 'De Beweging van Tachtig' ----------------------- Het Literair tijdschrift Flanor Het Literair tijdschrift Van Nu en Straks Het Literair tijdschrift De Nieuwe Gids 1885 - 1943
A. Aletrino Hein Boeken Lodewijk van Deyssel Frederik van Eeden 1860 - 1932 -------------------- De kleine Johannes -------------------- Van de koele meren des doods Frank van der Goes Herman Gorter (1864-1927) -------------------- Mei (1889) Herman Heijermans 1864 - 1924 Willem Kloos 1859 - 1938 -------------------- Het Boek van Kind en God Jacques van Looy -------------------- Jaapje Top Naeff -------------------- Schoolidyllen Willem Paap Jacques Perk Hélène Swarth Piet Tideman Albert Verwey
Socialistisch tijdschrift De Nieuwe Tijd -------- Frederik van Eeden (1860-1932) -------- Herman Gorter (1864-1927) -------- Henriëtte Roland Holst (1869-1952) -------- Herman Heijermans (1864-1924) -------------------- Op hoop van zegen (1900)
P.C. Boutens 1870 - 1943 Herman Heijermans Henriëtte Roland Holst
-------------------- Maatschappelijk Engagement P.C. Boutens J.H. Leopold 1865 - 1925 -------------------- Cheops 1916 J.A. dèr Mouw 1863 - 1919
-------------------- Neo-Romantiek (rond 1910 - De generatie van 1910) ------------------------ J.C. Bloem 1887 - 1966 -------------------- Het verlangen (1921) -------------------- De nederlaag (1937) -------------------- De Dapperstraat -------------------- Quiet though sad (1947). Clara Eggink Adriaan Roland Holst 1888 - 1976 -------------- Een winter aan zee (1937) -------------- Deirdre en de zonen van Usnach (1920) Aart van der Leeuw 1876 - 1931 -------------------- De kleine Rudolf -------------------- Ik en mijn speelman -------------------- De gezegenden (vier verhalen) Nescio - J.H.F. Grönloh - 1882 - 196 -------------------- De uitvreter (1918) -------------------- Titaantjes (1918) -------------------- Dichtertje (1918) Arthur van Schendel 1874 - 1946 -------------------- Het fregatschip Johanna Maria -------------------- Een zwerver verliefd -------------------- Een zwerver verdwaald -------------------- De grauwe vogels -------------------- Een Hollandsdrama Theo Thijssen Augusta de Wit 1864 - 1939 -------------------- Orpheus in de dessa
-------------------- expressionisme ----------------------------------------------------------- Herman van den Bergh 1897 - 1967 -------------------- De boog 1917
Het Getij - Maandschrift voor jongeren 1919 De Vrije Bladen 1924
---------- Jan Jacob Slauerhoff ---------------- Archipel (1923) ---------------- Een eerlijk zeemansgraf (1936),
Paul van Ostayen
Jan Mens (1897-1967) -------------- Mensen Zonder Geld -------------- Griet Manshande -------------- De Kleine Waarheid A. den Doolaard Henk van Randwijck (1909 - 1966) -------------- Burgers in nood A.M. de Jong (1888-1943) -------------- Het Verraad -------------- Frank van Wezels roemruchte jaren -------------- Bulletje en Bonestaak Anton Coolen (1897-1961) Anne de Vries -------------- Bartje -------------- Hilde
modernisme ------- Martinus Nijhoff (1894-1953) -------------- De wandelaar (1916) -------------- Vormen (1924) -------------- Nieuwe gedichten (1934)
Maria Vasalis (Mevr. Drooglever Fortuyn Leenmans) Gerhardt (1905-1997) ---------- Het Carillon Elisabeth Eybers (geboren in 1915 in Zuid-Afrika) ---------- Neerslag ---------- Noodluik ---------- Rymdwang
Menno ter Braak 1902 - 1940 -------------------- Politicus zonder partij -------------------- Afscheid van domineesland Carry van Bruggen Anton van Duinkerken E. du Perron 1899 - 1940 -------------------- Het land van herkomst -------------------- De man van Lebak -------------------- Schandaal in Holland -------------------- Bij gebrek aan ernst 1926 Maurice Roelants
Simon Vestdijk 1898 - 1971 ------------------- Terug tot Ina Damman 1934 ------------------- Else Böhler 1935 ------------------- Meneer Visser's hellevaart
De Nieuwe Zakelijkheid Bertold Brecht Hans Fallada ------------------- Kleiner Mann, was nun? (1932)
Jan Greshoff ------------------- Najaarsopruiming (1931)
Ferdinand Bordewijk (1884-1965) --------- Blokken (1931) --------- Bint (1934) --------- Karakter (1938)
Willem Elsschot (Alfons de Ridder 1882-1960) --------- Lijmen en Het Been --------- Kaas --------- Een Ontgoocheling --------- Het Dwaallicht
In Berlijn vond in 1933 de beruchte boekverbranding plaats.
Comité van Waakzaamheid opgericht door onder anderen Menno ter Braak
Marnix Gijsen (1899-1984) (Jan Goris) --------- Klaaglied om Agnes --------- Telemachus in het dorp --------- de diaspora --------- de man van overmorgen
Albert Helman (pseudoniem van Lou Lichtveld, 1903-1997) --------- De Stille Plantage Cola Debrot (1902-1981) --------- Mijn zuster de negerin
literair tijdschrift Werk 1939
literair tijdschrift Criterium
Gerrit Achterberg Pierre H. Dubois Jac. van Hattum W.F. Hermans Ed. Hoornik 1910 - 1970 Adriaan Morriën Maria Vasalis -------------------- Parken en woestijnen 1940
-------------------- Literatuur in tweede wereldoorlog -------------------------------------------
Theo van Baaren 1912 - 1989 Gerard den Brabander C. Buddingh 1918 - 1985 Jan Campert 1902 - 1943 -------------------- het lied der achttien dooden Kronkel (Simon Carmiggelt) 1913 - 1987 -------------------- Honger
-------------------- de Ereraad Jo van Ammers Werumeus Buning J.van Oudshoorn Albert Kuyle Martien Beversluis 1894 - 1966 Jan Eekhout 1900 - 1978 George Kettmann 1898 - 1970
-------------------- De Tweede Wereldoorlog in de Literatuur ---------------------------------- Bertus Aafjes Jeroen Brouwers -------------------- Bezonken rood G.L. Durlacher 1928 - 1996 -------------------- Strepen aan de hemel -------------------- Drenkeling Abel J. Herzberg 1893 - 1989 -------------------- Amor Fati -------------------- Tweestromenland Marga Minco -------------------- Het bittere kruid -------------------- De andere kant Jona Oberski -------------------- Kinderjaren Frans Pointl -------------------- De kip die over de soep vloog Ward Ruyslinck -------------------- Wierook en tranen Theun de Vries -------------------- Het meisje met het rode haar Hans Warren Willem Wilmink
Adriaan Venema 1941 - 1993 ---------- Bert Voeten ---------- Jan Campert ---------- Werumeus Buning ---------- Simon Vestdijk ---------- Henri Knap
-------------------- Literatuur na 1945 -------------------------------------------------------
-------------------- Nederlands-Indië --------------------------------------------------------- Albert Alberts Jeroen Brouwers Maria Dermoût 1888 - 1962 Adriaan van Dis H.J. Friedericy 1900 - 1962 -------------------- De raadsman Hella Haasse ---------------------- Oeroeg 1948 ---------------------- Zelfportret als legkaart Rudie Kousbroek F. Springer M.H. Székely-Lulofs 1899 - 1958 Micha de Vreede Beb Vuyck ---------------------- Gerucht en geweld Jan Wolkers Aya Zikken
Rob Nieuwenhuis ---------------------- Oost-Indische Spiegel Tjalie Robinson 1911 - 1974 Willem Walraven 1887 - 1943
Céline -------- Reis naar het einde van de nacht (1932)
W.F. Hermans ------------- De donkere kamer van Damocles (1958) ------------- De tranen der acacia's (1949) ------------- Het behouden huis (1951) ------------- Nooit meer slapen (1966) ------------- Herinneringen van een engelbewaarder (1971) ------------- Nooit meer slapen ------------- Onder professoren ------------- In de mist van het schimmenrijk (1993 en gewijzigde uitgave 1994)
G.K. van het Reve ------------- De Avonden (1947) ------------- De ondergang van de familie Boslowits (1946) ------------- Op weg naar het einde (1963) ------------- Nader tot u (1966)
Hella Haasse ------------- Het woud der verwachting (1949) ------------- Mevrouw Bentinck ------------- onverenigbaarheid van karakter
Harry Mulisch ------------- Archibald Strohalm (1952) ------------- De versierde mens (1957) ------------- Het stenen bruidsbed (1959) ------------- De Aanslag ------------- De zaak 40/61 (1962) ------------- Bericht aan de rattenkoning (1966) ------------- Het woord bij de daad (1968) ------------- Hoogste tijd (1985) ------------- De ontdekking van de hemel (1992)
-------------------- Poëzie 1965-1985 --------------------------------------------------------- Jules Deelder Hans Faverey Ida Gerhardt 1905 - 1997 Eva Gerlach Gerrit Komrij -------------------- Maagdenburgse halve bollen en andere gedichten 1968
Poëzie van de negentiende en twintigste eeuw in duizend en enige gedichten
Frans Kellendonk (1951-1990) ---------- Letter en geest (1982) ---------- Mystiek lichaam (1986) Oek de Jong A.F. Th. van der Heijden ----------- De tandeloze tijd
Willem Brakman Cees Nooteboom ---------- Rituelen(1980) ---------- Een lied van schijn en wezen (1981) Doeschka Meijsing ---------- Utopia of de geschiedenissen van Thomas (1982) J.Bernlef Nicolaas Matsier