Amstel Gallery
Amstel Gallery Features established and emerging artists.

Kunsthandel Marcel Gieling
schilderijen, grafiek, sculpturen en toegepaste kunst vanaf 1900 tot heden.

B&B Tytsjerk/Kunstbus
Bed & Breakfast in Friesland

kunstkanaal









Persoonlijk voornaamwoord

Het persoonlijke voornaamwoord (het pronomen personale) is het voornaamwoord dat in de plaats van een zelfstandige naamwoord staat.

In het Nederlands is de vorm afhankelijk van het perspectief, het aantal en soms van het geslacht. Bij de tweede persoon bestaat ook een beleefdheidsvorm. Bijna alle vormen kennen een gereduceerde vorm, dat wil zeggen een vorm die dichter bij de speektaal ligt. De gereduceerde staat hieronder tussen haakjes.

 nominatief
(onderwerp)		accusatief
en datief
(voorwerp)		opmerkingen
eerste persoonenkelvoudik (ikke, 'k)mij (me) 
meervoudwij (we)onsin dialecten wordt ook wullie als onderwerpsvorm gebruikt
tweede persoonenkelvoudjij (je)
u
gij (ge)		jou (je)
u
 		u is de beleefdheidsvorm, soms met een hoofdletter geschreven
gij is een verouderde beleefdheidsvorm, in het Brabants, Vlaams en verschillende andere dialecten is het echter de normale vorm
meervoudjullie
u
gij (ge)		jullie
u
 		in dialecten wordt ook gullie als onderwerpsvorm en ullie als voorwerpsvorm gebruikt;
derde persoonenkelvoudhij (ie, die)
zij (ze)
het ('t)		hem
haar ('r, d'r)
het		hij/hem is mannelijk
zij/haar is vrouwelijk
het is onzijdig
meervoudzij (ze)hun
hen		in dialecten worden ook hun en zullie als onderwerpsvorm gebruikt.
Het juiste gebruik van hen of hun levert veel problemen op.


Opmerkingen
In een van de oudste teksten in het Oudnederlands wordt "hic" gebruikt voor "ik" en "tu" voor "jij":
quid expectamus nunc
abent omnes volucres nidos inceptos niisi ego et tu
Hebban olla vogala nestas hagunnan
hinase hic enda thu
wat unbidan we nu

Andere talen
In een aantal talen kan het persoonlijk voornaamwoord worden weggelaten, omdat de gebruikte werkwoordsvorm voldoende informatie geeft. Bijvoorbeeld in de Latijnse zin Cogito ergo sum (ik denk dus ik ben, een citaat van René Descartes) ontbreken persoonlijke voornaamwoorden. Dit verschijnsel doet zich nog steeds in het Spaans van Spanje voor, zo zegt men bijvoorbeeld bailo ("ik dans") en niet yo bailo wat dan weer wel gebruikelijk is in Latijns-Amerika (door de grotere invloed die andere europese migranten met hun talen op de plaatselijke variant gehad hebben).

Een overzicht van de pronomina van de tweede persoon in alle talen staat in: http://en.wikipedia.org/wiki/T-V_distinction
Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Persoonlijk_voornaamwoord.





privacybeleid