De Romaanse talenzijn een voornamelijk Zuid-Europese tak van de Indo-Europese taalfamilie. Tegenwoordig worden deze talen door emigratie en kolonisatie echter ook gesproken in veel andere delen van de wereld, met name Latijns-Amerika.
Oorsprong en ontwikkeling De Romaanse talen zijn de enig nog levende tak van de Italische talen. Ze stammen alle af van één van de Italische talen: het Latijn, de taal van de Romeinen, die door de Romeinse expansie verbreid raakte over een groot deel van Europa en in het westelijke deel van het Romeinse Rijk de algemene voertaal werd.
Vaak wordt bij het bovenstaande de kanttekening gemaakt dat de Romaanse talen niet afstammen van het bekende Klassiek Latijn maar van het Vulgair Latijn (Volkslatijn). Daarvoor is veel te zeggen, maar we moeten daarbij bedenken dat het onderscheid tussen Klassiek en Vulgair Latijn niet te veel moet worden verabsoluteerd en dat Vulgair Latijn zeker geen eenheid vormde, maar eerder een grote groep dialecten. In de loop der eeuwen werden de verschillen tussen deze dialecten steeds groter en de onderlinge verstaanbaarheid steeds kleiner, zodat ze vanaf ca. 800 als verschillende talen worden beschouwd. Verschillen tussen de Romaanse talen en het Latijn worden ten dele toegeschreven aan de invloed van substraattalen, de talen van door de Romeinen onderworpen volken.
Veel kunsttalen, waaronder Esperanto, Interlingua,en Ido zijn sterk beïnvloed door de Romaanse talen.
Taal- en cultuurgebied in Europa Het Romaanse taal- en cultuurgebied in Europa is gecentreerd rond de westelijke Middellandse Zee (Frankrijk, Italië, Portugal en Spanje). Maar ook in landen als België, Luxemburg, Roemenië, Moldavië en Zwitserland worden Romaanse talen gesproken. Deze gebieden zijn van oudsher sterk rooms-katholiek, behalve in Roemenië en Moldavië (Roemeens-orthodox). Veel van deze landen zijn ook lid van de Latijnse Unie.
Romania Voor het land dat România genoemd wordt, zie Roemenië De Romania is het Romaanse taal- en cultuurgebied in Europa. Hieronder vallen landen in Zuid-Europa zoals Frankrijk, Italië, Portugal, Roemenië, Moldavië en Spanje. Maar in andere landen zoals België, Luxemburg, Zwitserland, Griekenland, Macedonië, Kroätië, Servië, Oekraïne, Andorra, San Marino, Vaticaanstad en Monaco worden ook Romaanse talen gesproken. De bevolking is vaak rooms-katholiek, alleen Roemenië en Moldavië zijn een grote uitzondering. Veel van deze landen zijn ook lid van de Latijnse Unie.
De Romaanse cultuur heeft ook vrij veel invloed in Dalmatië en Istrië.
Lijst van Romaanse woorden in het Nederlands met een Germaans alternatief
Compliment, Compliment, Compliment, Complere, Loftuiting, opsteker (Het woord "compliment" komt oorspronkelijk van het Italiaanse "complimento", dat weer is afgeleid van het Latijnse werkwoord "complere".)
Curieus, Curieux, Curious, Curiosus, Nieuwsgierig (Van Dale vermeldt: curieus (bn.) 1 merkwaardig, zonderling => vreemd 2 [Belg., inf.] nieuwsgierig. Hieraan is te zien dat "nieuwsgierig" de minder voorname betekenis is. Het is waarschijnlijk een resultaat van de valse vriend Curiosity (En.), Curiosité (Fr.).)
Data, Data, Data, Gegevens
Decisie, Décision, Decision, Decisio, Beslissing
Decoreren, Décorer, To decorate, Decorare, Versieren
Semen, -, Semen, Semen, Zaadvocht ("Semen" betekent letterlijk "zaad", hoe het in het Nederlands/Engels specifiek "sperma" is gaan betekenen is onbekend.)
Supporteren, Supporter, To support, Supportare, Steunen
Surprise, Surprise, Surprise, Prendere, Verrassing ("Surprise" komt van het Oudfranse "surprendre". Het "prendre"-deel komt van het Latijnse "prendere", maar het "sur"-deel is het Franse woord "sur" (dat "op" betekent). Er is dus geen volledig Latijns woord voor "surprise".)